Volgens Stichting Perspectief is inclusie niet iets dat er is of niet is. Het kan weergegeven worden in een stijgende schaal van erbij horen. Er bestaan zes gradaties[1]:
- De persoon hoort op geen enkele wijze bij de gemeenschap, is buitengesloten, onzichtbaar.
- De persoon hoort op geen enkele wijze bij de gemeenschap, hoewel hij soms wel symbolisch aanwezig is.
- De persoon wordt gedoogd in de gemeenschap, hij mag er soms bij horen. Er worden geen wezenlijke veranderingen in gang gezet om dit te vergemakkelijken.
- De persoon hoort soms echt bij de gemeenschap en veranderingen worden gemaakt om dit te bevorderen.
- De persoon hoort vaak bij de gemeenschap en veranderingen zijn al gemaakt om dit mogelijk te maken.
- De persoon is deel van de gemeenschap en krijgt daarbij alle ondersteuning die hem helpt verder te komen.
[1] Schuurman, Martin en Zwan van der, Anna (2009). Inclusie, zeggenschap, support. Blz. 63
